اسپیرومتر دستگاهی است که برای اندازه‌گیری حجم هوای دم و بازدم کاربرد دارد. این دستگاه تنفس جهت اندازه گرفتن اکسیژن از هوای محیط و انتشار آن به سلول‌های بدن برای انجام فعالیت‌های متابولیک بدن و همچنین دفع دی‌ اکسیدکربن حاصل از متابولیسم بدن است.

ریه‌ها اعضای اصلی این دستگاه هستند. این دستگاه فعالیت‌های دیگری نیز از قبیل گرم و تازه کردن گازها در تماس با سطح (سطح تهویه‌ای)، محافظت غشاء‌های سطحی از عوامل مخرب محیطی مانند اجزاء سمی معلق در هوا، میکرو ارگانیسم‌ها، خشکی و دمای بسیار زیاد و همچنین خنثی کردن ناگهانی PH و مایعات بدن به کار می رود. کاربرد این دستگاه در دسته بندی تجهیزات پزشکی بیمارستانی و کلینیک قرارد دارد.

ساختار اسپیرومتر (دستگاه اسپیرومتری)

در داخل دستگاه اسپیرومتر ترکیبی از گازهای هوا یا اکسیژن موجود می باشد. از دستگاه اسپیرومتر دو لوله خرطومی خارج می شود که به یک دهانه سه طرفی منتهی می شود. قطعه دهانی در وسط این بخش سه طرفه واقع شده است.

هوای داخل اسپیرومتر از طریق یکی از لوله های خرطومی به نام لوله دمی در هنگام دم به داخل ریه ها وارد شده و از طریق لوله خرطومی دیگر به نام لوله بازدمی، هوای بازدم شده به داخل دستگاه باز می گردد. با هر بار انجام عمل دم و بازدم سرپوش دستگاه بالا و پایین رفته و منحنی های تنفسی بر روی استوانه ثبات و با استفاده از قلم مخصوص رسم می شود.

در محل خروج لوله دمی از استوانه نیز یک دما سنج اسپیرومتر واقع شده که نمایش دهنده دمای هوای داخل اسپیرومتر خواهد بود. لازم به ذکر است در داخل محفظه دستگاه و در محل عبور هوای بازدم شده ظرفی قرار دارد که حاوی آهک سود دار است و باعث موجب جذب co2 ناشی از هوای بازدمی خواهد شد.

کاربرد دستگاه اسپیرومتری (اسپیرومتر)

• دستگاه اسپیرومتری برای شناسایی انواع مشکلات و بیماری های آلرژیک و غیر آلرژیک تنفسی همچون آسم، برونشیت مزمن، نا هنجاری قفسه سینه و بافت های ریوی کاربرد دارد. • از دستگاه اسپیرومتری همچنین برای تشخیص برخی بیماری ریوی، نوع پاسخ به درمان و یا تغییرات رشد نیز مورد استفاده قرار می گیرد. • استفاده از اسپیرومتر می تواند یک پش زمینه موثر برای اقدامات قبل از درمان در بیماران ریوی باشد.

موارد استفاده از تست اسپیرومتری

برای ارزیابی توان عملکردی ریه در موارد مختلف از تست اسپیرومتری استفاده می شود که نتایج حاصل از آن می تواند در تشخیص برخی بیماری های تنفسی و اقدامات به موقع برای درمان موثر باشد. در این موارد از دستگاه اسپیرومتر و تست عملکرد ریه استفاده می گردد که عبارتند از:

۱- تشخیص و شناسایی به موقع بیماری های تنفسی و تعیین میزان انسداد راه تنفسی ۲- ممانعت از ایجاد عوارض بیماری های تنفسی و درمان به موقع ۳- پیگیری و سیر درمان بیماری های تنفسی جهت ادامه درمان و یا تغییر روش در درمانهای دارویی ۴- انجام معاینات پیش از استخدام برای تشخیص قابلیت های فردی در شغل مورد نظر ۵- انجام معاینات دوره ای و سالانه برای بررسی وضعیت سلامت کارگران و بیماری های شغلی ۶- استفاده از اسپیرومتر می تواند در تغییر شغل یا محدود کردن کارگران بیمار نقش مهمی داشته باشد ۷- تشخیص خطر بعضی از عمل های جراحی با کمک تست اسپیرومتری یا عملکرد ریوی ۸- مناسب برای انجام معاینات مخصوص افراد سیگاری ۹- مناسب برای افرادی که سابقه سرما خوردگی های متوالی و یا آلرژی تنفسی دارند

در برخی مواقع نیز از دستگاه تنفس اسپیرومتری به منظور تشخیص زودرس بیماری های تنفسی مرتبط با شغل نیز استفاده می گردد.

مراحل انجام اسپیرومتری

– اندازه گیری و ثبت قد، وزن، سن، جنس و نژاد – نشستن روی یک صندلی مناسب به حالتی که فرد کاملا صاف و راحت باشد و پاها به زمین محکم بچسبد. (البته در حالت ایستاده نیز می توان تست را انجام داد) – اتصال گیره بینی جهت جلوگیری از خروج هوا از بینی طی بازدم قوی – قراردادن دهانی در داخل دهان بطوری که زبان در زیر آن قرار گیرد و لب ها کامل و محکم اطراف آن را احاطه کند. – ابتدا انجام ۳ تا ۴ دم و بازدم عادی – سپس انجام یک دم عمیق و کامل تا انتها و در عین حال سریع – سپس بلافاصله انجام یک بازدم یا فوت قوی و محکم و سریع (بدون هر گونه فاصله با انتهای دم) و ادامه بازدم تا زمانی که دیگر هوایی از ریه خارج نشود. بازدم باید از همان ابتدا با تمام قدرت انجام شود و تا جایی که امکان دارد ادامه یابد. – حداقل ۳ مانور قابل قبول باید انجام شود. – در بعضی موارد جهت بررسی پاسخ دهی راه های تنقسی لازم است بیمار ۱۵ دقیقه بعد از مصرف اسپری سالبوتامول مجددا اسپیرومتری را تکرار کند.

انواع دستگاه اسپیرومتری

امروزه به علت تنوع استفاده از تجهیزات، لازم است که انواع مختلف دستگاه ها با کاربریهای مختلف در اختیار استفاده کنندگان از محصول قرار بگیرد. به این ترتیب انواع مختلفی از دستگاه اسپیرومتر جهت مصارف مختلف ساخته شده است که از قرار زیر می باشد :

پلتیسموگرافی کل بدن

این نوع از دستگاه اسپیرومتری نسبت به دستگاه های دیگر، حجم ریه را با اندازه های دقیق تری نشان می دهد. برای انجام تست اسپیرومتری و اندازه گیری عملکرد ریه، فرد مورد نظر را داخل یک فضای کوچک قرار می دهند.

پنوماتاکومتر

در این مدل از دستگاه اسپیرومتر، اندازه گیری جریان اکسیژن از طریق تشخیص اختلاف فشار درون یک بافت سالم صورت می گیرد. یکی از مزایای استفاده از این دستگاه برای بیمار، استشمام هوای تازه در هنگام آزمایش است.

اسپیرومتری الکترونیکی

اندازه گیری دم و بازدم با دستگاه اسپیرومتر الکترونیکی با استفاده از مبدل های اولتراسونیک سرعت و یا اختلاف فشار در کانال های مختلف، صورت می گیرد. برای افزایش پاکیزگی در این دستگاه، از کانال های یکبار مصرف برای جریان هوا استفاده می شود. این دستگاه با حذف برخی خطاهای حرکت و مقاومت نسبت به سایر مدل ها دقت عمل بیشتری دارد.

دستگاه اسپیرومتری تشویقی

کاربرد دستگاه اسپیرومتری تشویقی جهت بهبود عملکرد شش می باشد.

دستگاه اسپیرومتری مشابه آسیاب بادی

این نوع اسپیرومتر به منظور سنجش ظرفیت اجباری و حیاتی شش ها بدون استفاده از آب، کاربرد دارد. توان اندازه گیری این نوع دستگاه از۷۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی لیتر است. این مدل از دستگاه اسپیرومتری مشابه تانکر آب بوده و دارای وزنی بسیار سبک می باشد. برای استفاده از این نوع اسپیرومتر می بایست دستگاه را به صورت افقی قرار داد.

برای مشاوره و خرید انواع دستگاه اسپیرومتری می توانید به صورت ۲۴ ساعته با مشاوران شرکت افراطب در تماس باشید.