البسه بیمارستانی از مهمترین و پرکاربردترین تجهیزات پزشکی در مراکز درمانی و بیمارستان ها می باشد. رعایت بهداشت و جلوگیری از انتقال آلودگی ها استفاده از این البسه برای پرسنل و بیماران ضروری کرده است.

این البسه شامل تمام لباس هایی است که در محیط های درمانی، آزمایشگاهی، بیمارستانی، اتاق عمل، داروخانه، مطب و … استفاده میشود. برای شرکت دارویی و صنایع غذایی نیز استفاده از این البسه ضروری است.

این البسه عموما یکبار مصرف هستند و قابلیت استفاده طولانی مدت را ندارند. لباس های یکبار مصرف استریل هستند و درصد ایمنی بالایی در مقایسه با لباس های پارچه ای دارند. استفاده از این لباس ها انتقال آلودگی و عفونت را در محیط استریل از بین میبرد. اما در زمان خرید باید دقت کرد که سازگار با محیط زیست باشد و امکان دفع بهداشتی آن وجود داشته باشد.

لباس های بیمارستانی برای بزرگسالان و کودکان در رنگ ها و سایزهای مختلف تولید میشود. البسه مناسب برای بزرگسالان دارای گرماژ ۳۸ گرمی استاندارد می باشد .

تفاوت عمده البسه پزشکی برای بزرگسالان و کودکان در ابعاد و اندازه آنها است. برخی لباس ها مثل لباس مخصوص کوتاه است و تا کمر بیمار را میپوشاند.

ست بیمار (گان) تا بالای زانو را میپوشاند و ارتفاع آن حدود ۱۱۵ تا ۱۲۰ سانتی متر است. پشت گان باز است و با بند قابل تنظیم می باشد.

انواع البسه یکبار مصرف

لباس یک‌بار مصرف رادیوگرافی :

 ام‌آر‌آی (MRI) و سی‌تی اسکن (CT-Scan) که در گرماژ ۳۸ گرم تولید میشوند. این البسه شامل شلوار، کلاه و پیراهن میشود. این لباس ها را باید در زمان انجام ام‌آر‌آی و سی‌تی اسکن، بیماران بپوشند.

لباس یکبار مصرف کولونوسکوپی :

البسه پزشکی مورد استفاده برای بیماران جهت انجام کولونوسکوپی غیراستریل است. این لباس ها شامل پیراهن و شلوار می باشد که فاق آن پشت باز است. این شکاف جهت مشاهده روده بزرگ به داخل روده در نظر گرفته شده است.

آستینچه یکبار مصرف :

این لباس شامل یک جفت آستین است و در قسمت سر و ته آن یک کش نازک قرار دارد. این آستینچه از مچ تا روی بازو کشیده میشود و در دو نوع پارچه ای و مشمایی موجود است.

پاپوش یک‌بار مصرف :

این پاپوش روی کفش کشیده میشود و پوشیدن آن برای بیمار در زمان ورود به بخش ICU ضروری است.

گان تک یک‌بار مصرف :

گان از پرمصرف ترین البسه پزشکی است و در تمام مراکز درمانی و بیمارستانی مورد استفاده می باشد. این لباس دارای دو بند در پشت سر است که یکی روی گردن و یکی روی کمر قرار دارد.

گان هم برای پزشکان و جراحان و هم برای بیماران مورد استفاده می باشد.

کلاه یک‌بار مصرف :

کلاه ها در انواع مشمایی دورکش، کلاه آکاردئونی، کلاه بیمار و کلاه جراح تولید و عرضه می‌شوند.

شلوار یک‌بار مصرف :

شوارهای یکبار مصرف کاربردهای متفاوتی دارند و بیشتر در مواردی که امکان شست و شوی مجدد لباس نیست از آنها استفاده میشود.

ملحفه و روبالشتی یک‌بار مصرف :

ملحفه ها و روکش بالش در بیمارستان و مراکز درمانی که نیاز به معاینه و بستری بیمار وجود دارد، استفاده میشوند. این روکش هابه صورت روزانه یا بعد از هربار استفاده باید دور ربخته شده و تعویض گردند. ملحفه ها در دو مدل رولی و کش دار عرضه میشوند. ملحفه رولی در عرض و طول مختلف تولید میگردد.

البسه پارچه‌ای :

البسه بیمارستانی پارچه ای به صورت لباس بیمار، لباس پزشک، ملحفه اتاق عمل و روتختی و … عره میشود. این البسه قابل شست و شو هستند و باید پس  از هربار مصرف استریل شوند.

ویژگی‌ لباس های بیمارستانی مناسب

جنس پارچه

از آنجا که باید محیط بیمارستان و مرکز درمانی از هرگونه ویروس و میکروب عاری باشد، لباس های مورد استفاده در این محیط ها نیز باید مرتب شسته شوند. از این رو جنس پارچه باید مرغوب باشد و بر اثر شست و شو و استریل کردن از بین نرود.

برخی از انواع پارچه مقاومت خوبی در برابر مواد شوینده و آب ژاول ندارند و  بر اثر شست و شو کیفیت آنها تغییر میکند.

البسه یکبار از جنس پلاستیک هستند و نکته مهم درباره آنها سازگار بودن با طبیعت و محیط زیست است. این لباس ها باید کاملا استریل و بهداشتی باشند.

ضد حساسیت بودن

از آنجا که این البسه در تماس مستقیم با بدن انسان هستند، باید در تولید آنها از الیاف بهداشتی مرغوب استفاده شود. پوشیدن این لباس ها نباید برای بیمار و سایر پرسنل درمانی حساسیت و آلرژی ایجاد کند تا افراد به راحتی قادر به پوشیدن آنها باشند.

وزن سبک

وزن لباس های بیمارستانی سبک است و افراد با پوشیدن آن احساس راحتی خواهند کرد.

جنس پارچه مورد استفاده برای لباس های بیمارستانی

پارچه ترگال ساده و کج‌راه:

این پارچه از پرکاربردترین انواع منسوجات در البسه بیمارستانی است و کیفیت نخ و رنگرزی آن بالا می باشد. پراچه ترگال در برابر پارگی مقاوم است و از تنوع رنگی خوبی نیز برخوردار است.

پارچه ترگال در دو نوع ساده و کج راه تولید میشود که تفاوت آنها در وزن می باشد. از پارچه ترگال در دوخت روپوش پزشکی، فرم پرستاری، لباس بیمار، روتختی و پرده استفاده میشود. وزن استاندارد این پارچه ۲۴۰ گرم است.

این پارچه مانع از جذب مایعات میگردد.

پارچه فلامنت پنبه:

این پارچه از جنس الیاف فلامنت می باشد و به دلیل داشتن الیاف طبیعی پنبه از لطافت خوبی برخوردار است. ویژگی دیگر آن نوع پارچه و قیمت مناسب است و قمت ارزان تری نسبت به سایر پارچه ها دارد.

پارچه ویسکوز ساده و طرح‌دار:

در تار و پود این پارچه الیاف مرغوب ویسکوز به کار رفته و به این جهت از ظرافت خوبی برخوردار است. پارچه ویسکوز برای تهیه لباس بیماران استفاده میشود و نسبت به پارچه های دیگر گران تر است.

پارچه برزنت:

پارچه برزنت ضخامت بالایی دارد و از نفوذ خون، ادرار و مدفوع جلوگیری میکند. برای بیمارانی که شرایط مناسبی ندارند از لباس هایی با پارچه برزنت استفاده میشود.

پارچه تترون:

از تترون به عنوان پرمصرف ترین پارچه در مراکز درمانی یاد میشود. معمولا گرماژ بین ۱۵۰ تا ۱۷۵ گرم این پارچه مورد استفاده است تا لباس راحتی از آن دوخته شود.

پارچه اسپان‌باند یا نبافته:

این پارچه با نام یکبار مصرف، بی بافت، نبافت و پارچه لایه سوزنی نیز شناخته میشود. این پارچه از الیاف پرس شده ساخته شده و به دلیل نداشتن تار و پود به آن بی بافت میگویند.

مصرف این پارچه در انواع گرماژ ۳۰ و ۶۰ برای لباس بیمار، لباس‌های جراحى مانند شان و گان بیمارستانی، ماسک، کاور کفش، کلاه اتاق عمل، رو انداز و زیراندازهای بهداشتی مناسب است.

پارچه اس‌ام‌اس (SMS):

پارچه اس ام اس شباهت زیادی به پارچه اسپان‌باند دارد و تفاوت آن این است که دارای لایه میانی اضافه می باشد. این لایه از نفوذ ذره های باکتری و میکروب به میزان زیادی جلوگیری میکند.

پارچه ملحفه‌ای:

پارچه های ملحفه ای برای تولید ملحفه به کار میروند و در بیمارستان کاربرد زیادی دارند. این پارچه کاملا آنتی باکتریال است و برای زیرانداز بیمار به ویژه بیماران بدخیم، عفونی و دارای سوختگی استفاده میشود.

گرماژ یا وزن پارچه

گرماژ یا وزن پارچه با تراکم بافت پارچه در ارتباط است و هرچه وزن پارچه بالاتر باشد، از تراکم بالاتری برخوردار خواهد بود. گرماژ به معنای چگالی سطح پارچه و به جرم آن در هر واحد سطح گفته میشود. مثلا اگر گرماژ ۲۰ گرم باشد یعنی یک مترمربع از پارچه بیست گرم وزن دارد.

شان چیست؟

شان یا لباس یک‌بار مصرف مخصوص بیمارانی است که باید تحت عمل جراحی قرار بگیرند. شان انواع مختلفی دارد که شامل شان ساده، مایو، شان مخصوص پا و شان سوراخ دار میشود.

شان ساده: این شان برای پوشاندن میز لوازم جراحی، تخت های اتاق عمل و قسمت‌هایی از بدن بیمار کاربرد دارد.

شان مایو: از این شان برای پوشاندن میز مایویی یا سینی مایو (مانند رو بالشی) استفاده میشود.

شان مخصوص پا: استفاده از این شان درعمل‌های جراحی دستگاه تناسلی یا ادراری و مقعدی می باشد.

شان بزرگ سوراخ دار: این لباس برای پوشاندن تمام بدن به جز محل جراحی که باز است، کاربرد دارد.

نکته مهم درباره استفاده از شان :

در زمان پوشیدن شان مراقب باشید تا روی دست جراح یا پرستار را بپوشاند و فقط سطح زیر آن با بیمار و میز تماس داشته باشد. در زمان پهن کردن شان دست باید در ارتفاع مناسبی قرار بگیرد و آنقدر بالا نباشد که با چراغ سیالیتیک تماس پیدا کند. همچنین نباید با وسائل غیر استریل تماس داشته باشد تا آلوده نشود.

رنگ‌ها در البسه بیمارستانی به چه معناست؟

رنگ سفید: اغلب لباس پزشکان به رنگ سفید است و فاقد طرح و تزئین می باشد. البسه پزشکی سفید در اتاق عمل استفاده نمیشود زیرا در کنار رنگ قرمز موجب تنگی نفس و انقباضات چشمی خواهد شد.

رنگ سبز و آبی: این دو رنگ به دلیل تضاد با رنگ قرمز، موجب میشوند چشم جراح حساسیت خود را به خون از دست ندهد. نگاه کردن طولانی مدت به رنگ خون احتمال خطا را زیاد میکند و ممکن ات جان بیمار به خطر بیافتد.

رنگ‌های شاد: رنگ شاد مثل بنفش و صورتی اغلب در لباس بیماران و در بخش کودکان استفاده میشود. برای القای حس شادی به کودکان از این رنگ ها استفاده میشود.

رنگ آبی و صورتی: این دو رنگ معمولا برای لباس فرم بیماران مرد و زن استفاده میشود.