گچ ارتوپدی یا در حقیقت Cast جهت حمایت از اندام آسب دیده و مفاصل و دیگر اندام های بدن استفاده میشود. استفاده از گچ درد و تورم را کاهش میدهد و اسپاسم عضلات را کمتر میکند. این ماده از تجهیزات پزشکی مصرفی است که بیشترین کاربرد را در درمان پیچ خوردگی و بی حرکت کردن شکستگی ها دارد.

امروزه برای این کار از مواد جدیدتری مانند فایبرگلاس استفاده میشود و استفاده میشود. نوارهای فایبرگلاس از جنس بافته مخصوص است که به نوعی رزین آغشته میشود. این ماه سبک ومقاوم است و خلل و فرج آن از گچ کمتر است. به این ترتیب اندام راحت تر تنفس میکنند و بهتر میتوان برای بیمار رادیوگرافی انجام داد. اما گچ مانع از انتقال اشعه ایکس میشود.

اما گچ ارزان تر است و برای پانمسان برخی اعضای بدن راحت تر میتوان آن را شکل داد.

جنس گچ مورد استفاده در پانسمان از همان گچ مورد استفاده مصالح ساختمانی است. گچ یا قایبرگلاس به صورت نوارهای پهنی به عرض ۲۰-۱۵-۱۰ سانتیمتر و به طول حدود ۲-۱.۵ متر در می آیند. این نوارها به دور یک مداد پیچیده میشوند.

گچ در حقیقت سولفات کلسیم نیمه هیدراته است و در زمان ترکیب شدن با آب، کاملا هیدراته میشود. ترکیب گچ و آب یک واکنش اگزوترمیک است و حرارت آزاد میکند. به این دلیل در حین گچ گیری بیمار احساس گرم شدن دراندام خود را دارد.

روش گچ گیری

گچ ارتوپدی نباید در تماس مستقیم با پوست باشد. به این دلیل پیش از گچ گیری رو موضع مورد نظر جهت جلوگیری از چسبیدن گچ به موی بدن و پوست جوراب مخصوص یا باند گچ گیری استفاده میشود. این جوراب نخی به نام استاکینت شناخته میشوند.

گاهی به جای استفاده از استاکینت، نوار پنبه ای روی اندام کشیده میشود. این نوارها در واقه شیت های پنبه ای است که در ابعاد به طول دو متر و عرض ۱۰ تا ۲۰ سانت می باشد. به این رول، باند ویبریل گفته میشود و در فاصله گچ و پوست استفاده میشوند. استفاده از این نوارها در اندام زیر گچ احتمال تورم را کاهش میدهد.

مراحل گچ گرفتن اندام بدن

ابتدا باید اندام مورد نظر در وضعیت مناسب قرار بگیرد. لازم است تا توسط همکار پزشک نگه داشته شود.

سپس گچ مدت کوتاهی، داخل لگن با آب خیس میشود و بعد از آن نوار گچی خیس شده دور اندام پیچیده میشود.

اندام نباید تحت فشار باشد و گچ باید به آرامی دور اندام پیچیده شود.

نوار پس از چند دقیقه سفت و محکم میشود و این مسئله نیاز به زمان دارد. نوار فایبرگلاس زودتر خشک میشود و تنها به یک ساعت زمان نیاز دارد.

عوارض گچ گیری

بعد از پانسمان و گچ گیری، اندام غیر قابل دسترس هستند.

پوست زیر گچ پوسته پوسته و خشک میشود.

گچ میتواند موجب زخم، عفونت، خارش، سوختگی و درماتیت تماسی آلرژیک شود.

در هوای گرم نیز عفونت استافیلوکوکی فولیکول‌های مو و غدد عرق می‌تواند منجر به درماتیت شدید و دردناک شود.

از عوارض مربوط به گچ گیری اندام بدن، تحمل وزن گچ است. این مورد برای کودکان دشوارتر خواهد بود.

بازکردن و بریدن گچ نیز میتواند خطراتی به همراه داشته باشد. این کار برای کودکان ناخوشایند تر است.