کورتاژ را در اصطلاح پزشکی D&C نیز میگویند. تصور بسیاری از افراد این است که این عمل تنها برای سقط جنین استفاده میشود. اما کورتاژ یک جراحی سرپایی است که به جز این مورد برای برداشتن بافت از رحم نیز صورت میگیرد.

میتوان این عمل را در مطب متخصص زنان و زایمان نیز انجام داد. به طور کلی در طی این عمل دهانه رحم (سرویکس) متسع شده و ابزار کوچکی داخل آن قرار میگیرد. سرویکس بخش از دستگاه تناسلی زنان است که رحم را به قسمت فوقانی واژن متصل میکند و معمولا در زمان زایمان باز میشود.

انواع کورتاژ:

بسته به علت کوتاژ این عمل دو نوع دارد. یکی درمانی و یکی تشخیصی.

کورتاژ درمانی : این عمل برای جلوگیری از عفونت یا خونریزی شدید انجام میشود. با کورتاژ بافت های جفت موجود در رحم بعد از سقط یا حین سقط خارج میشوند.

کورتاژ تشخیصی :

این عمل برای نمونه برداری از اندومتر و جهت تشخیص مواردی همچون هایپرپلازی اندومتر، پولیپ و یا سرطان رحم انجام میگیرد. کورتاژ تشخیصی در صورتی که بیمار دارای خونریزی غیرطبیعی رحم، خونریزی بعد از قاعدگی و یا وجود سلول های غیرطبیعی باشد، انجام میگیرد. این کار برای تشخیص سرطان است.

علت انجام کورتاژ چیست؟

تشخیص علت خونریزی غیرطبیعی رحم بین سیکل های قاعدگی

خونریزی شدید در دوران قاعدگی

تشخیص فیبروم

تشخیص تومورهای سرطانی

خارج کردن بافت های باقیمانده پس از سقط جنین

خارج کردن IUD

برطرف کردن بافت عفونی ناشی از بیماری التهابی لگن یا  PID

در مواردی کورتاژ تشخیص همراه با هیستروسکوپی انجام میگیرد. در حین انجام هیستروسکوپی دستگاهی برای مشاهده قسمت های داخلی رحم و تشخیص بیماری های رحمی وارد سرویکس میگردد. از این روش برای بررسی بیماری هایی از قبیل پولیپ، فیبروم و خونریزی شدید انجام میگیرد. در صورتی که بافت غیر طبیعی مشاهده شود، امکان از بین بردن بافت به صورت همزمان وجود دارد.

نحوه انجام کورتاژ

پیش از شروع عمل به بیمار داروی آرام بخش داده میشود.

لباس مخصوص بیمار را بر تن او میکنند و در صورت عدم بیهوشی، داروی آرامبخش به صورت وریدی تزریق میگردد.

در طول کوتاژ فشارخون بیمار و ضربان قلب مانیتور مشود.

به طور معمول بیهوشی عمومی در زمان کورتاژ انجام نمیگیرد.

در مواردی که این عمل باعث گرفتگی عضلات و دل درد شود، به بیمار مسکن داده میشود.

پزشک با کمک ابزار مخصوصی به نام لامینار، دهانه رحم را باز میکند. لامینار برای چند ساعت لازم است تا داخل سرویکس بماند. زیرا مایعات را جذب کرده و دسترسی به رحم را آسان میکند.

در حین عمل بیمار روی تخت دراز کشیده و پاهای او روی رکاب معاینه قرار میگیرد. با کمک اسپکولوم، سرویکس باز میشود و بعد از آن وسیله ای به نام کورت بافت رحم را تمیز میکنند. کورت‌ از تجهیزات پزشکی مورد استفاده در کورتاژ است که تیز یا مکنده هستند. سپس نمونه بافت رحمی برداشته میشود و برای تست به آزمایشگاه ارسال میگردد.

عوارض کورتاژ:

این عمل یک روش کاملا طبیعی و ایمن است که برای سقط جنین، خونریزی شدید و غیرطبیعی انجام میگیرد. این عمل مانند سایر جراحی ها میتواند عوارض و خطراتی داشته باشد. از جمله سوراخ شدن رحم و عفونت از عوارض این عمل هستند. بیشتر عوارض این جراحی قابل درمان است، در صورتی که زود تشخیص داده شود.

در مواردی نیز کورتاژ پس از سقط جنین موجب چسبندگی رحم شود. به این حالت سندرم آشرمن میگویند. بافت اسکار (محل زخم) میتواند سبب ناباروری یا تغییر در زمان قاعدگی گردد. این مشکل نیز به شرط تشخیص به موقع با جراحی، قابل درمان خواهد بود.

به طور کلی بهتر است در صورت مشاهده ترشحات غیرطبیعی یا بدبوی واژینال، درد شکمی، خونریزی غیر طبیعی، گرفتگی عضلانی غیر طبیعی، تب و تشکیل لخته خون به پزشک مراجعه نمایید.

مراقبت بعد از کورتاژ و سقط جنین :

همانطور که گفته شدف این جراحی سرپایی است و بیمار میتواند به خانه بازگردد. درد خفیف و خونریزی کم تا چند روز طبیعی است و پس از آن بیمار میتواند فعالیت های روزانه خود را از سر بگیرد. به تعویق افتادن قاعدگی پس از کوتاژ سقط جنین طبیعی است و بهتر است در صورت شروع قاعدگی از تامپون استفاده نشود. زیرا موجب عفونت واژینال خواهد شد.