در این مطلب میخواهیم بیان کنیم که تفاوت اکسیژن ساز با کپسول اکسیژن چیست؟

بارزترین تفاوت این دو دستگاه در عملکرد آنها است. از آنجا که اکثر ما کپسول اکسیژن را دیده ایم و با کارکرد آن اشنایی داریم، میدانید که کپسول اکسیژن میزان مشخصی از اکسیژن را در خود دارد و برای مدت محدودی میتواند نیاز بیمار را به اکسیژن برآورده کند. اما برای استفاده مجدد از آن نیاز به شارژ و پرشدن خواهد داشت.

روش انتقال اکسیژن اما با دستگاه اکسیژن ساز متفاوت است و کاربرد آن نیز برای مدت طولانی بیشتر مورد توجه می باشد. دستگاه اکسیژن ساز، هوا را فیلتر میکند و اکسیژن مورد نیاز بیمار را تامین مینماید.

در حقیقت نحوه عملکرد این دستگاه مانند دستگاه تهویه هوا است. اما کاربرد آن برای تامین اکسیزن بیماران تنفسی است که سطح اکسیژن خون پایینی دارند.

میزان مصرف اکسیژن در دستگاه اکسیژن ساز و کپسول باهم متفاوت است. کپسول ها، اکسیژن را با جریان مداوم به بیمار منتقل میکنند. در دستگاه اکسیژن ساز اما انتقال اکسیژن به شکل دوز-ضربانی می باشد. این دستگاه از تجهیزات پزشکی پرکاربرد برای بیماران تنفسی است.

مزایای استفاده از اکسیژن ساز

یکی از مهمترین تفاوت اکسیژن ساز با کپسول اکسیژن  این است که اکسیژن به صورت مداوم و ثابت منتقل میشود. دستگاه تا زمانی که به برق متصل است و هوا در محل وجود دارد، کار میکند. به این ترتیب اکسیژن به صورت نامحدود و به راحتی قابل دسترس خواهد بود.

درمورد استفاده از کپسول اکسیژن اما توجه به این نکته مهم است که پس از پایان موجودی مخزن باید به شارژ مجدد آن اقدام کرد. همچنین امکان آتش سوزی و احتراق در محل وجود دارد. خاموش کردن آتش ناشی از این احتراق دشوار است و آتش آن داغ تر خواهد بود. پس استفاده از دستگاه های اکسیژن ساز امن تر است و خطری را برای فرد ایجاد نمیکند.

سایز و اندازه دستگاه های اکسیژن ساز نسبت به کپسول اکسیژن مناسب تر است و به راحتی قابل حمل و نگهداری می باشد. کپسول های اکسیژن اما حجیم و سنگین است و جابجایی آن دشوار می باشد.

علاوه بر ویژگی های ذکر شده قیمت اکسیژن ساز نسبت به کپسول بالاتر است. اما مجموع ویژگی های این دستگاه نسبت به کپسول اکسیژن خرید آنرا توجیه میکند. همچنین که در بلند مدت هزینه نگهداری آن کمتر خواهد بود.

به طور کلی دستگاه اکسیزن ساز گزینه بهتری برای استفاده بلند مدت برای بیمارا ن تنفسی می باشد. اما در مواقع اضطرار که به اکسیژن نیاز است لازم است تا کپسول اکسیژن تهیه شود.

انواع دستگاه اکسیژن ساز

دستگاه اکسیژن ساز در دو نوع پرتابل و ثابت وجود دارند، اما کارکرد آنها یکسان است. دستگاه پرتابل سبک تر است و امکان حمل و جابجایی و استفاده در هر محل را به بیمار میدهد.

اکسیزن ساز ثابت معمولا کاربری خانگی دارد و به صورت پالسی یا مداوم اکسیزن تولید میکند. اما مدل پرتابل این دستگاه معمولا اکسیژن را به صورت پالسی تامین میکنند و قابلیت حمل را به بیمار یا همراه او میدهند.

عملکرد دستگاه اکسیژن ساز

در هوای محیط همیشه ۲۱ درصد اکسیژن و ۷۸ درصد نیتروژن وجود دارد. دستگاه اکسیژن ساز وظیفه تلغیظ اکسیژن را دارد تا اکسیژن مورد نیاز بیمار را تامین نماید. عملکرد این دستگاه خیلی پیچیده نیست و برای استفاده بیماران تنفسی بسیار مناسب است.

هوای محیط با این دستگاه ابتدا تصفیه میشود و نیتروژن موجود در آن حذف میگردد. در نهایت اکسسیژن با خلوص ۹۵ درصد به بیمار از طریق ماسک تنفسی یا نازل منتقل میشود.

زمان استفاده از دستگاه های اکسیژن ساز باید براساس تجویز پزشک باشد و براساس نوع بیماری متفاوت خواهد بود. معمولا زمان مورد نیاز بین ۱ تا ۲۴ ساعت است و به صورت روزانه اکسیزن مورد نیاز بیمار را تامین میکند. میزان اکسِزن دریاقتی مورد نیاز براساس لیتر در دقیقه از طرف پزشک تجویز میشود.

برای بیماران مبتلا به مشکلات حاد تنفسی و ریوی مانند آسم، نارسایی قلبی، افراد مبتلا به مشکلات مزمن انسداد ریه یا بیماری COPD، ذات الریه و … معمولا نیاز به استفاده از دستگاه اکسیژن ساز به صورت ثابت و خانگی خواهند داشت. خرید این دستگاه نسبت به کپسول اکسیژن بهتر و مقرون به صرفه خواهد بود.

نکات مهم در زمان خرید دستگاه اکسیژن ساز

میزان ظرفیت تولید اکسیژن توسط دستگاه

ابعاد و اندازه دستگاه

طول عمر باتری

قیمت دستگاه اکسیژن ساز

لوازم جانبی دستگاه اکسیژن ساز (فیلتر، مرطوب ساز، لوله ی اکسیژن، نازل کانولا و ماسک صورت)

در حال حاضر در جهان حدود ۲۱۲ میلیون نفر به کرونا مبتلا شده اند و این ویروس همچنان در حال گسترش است. در عین حال تجهیزات لازم برای درمان کرونا در منزل و بیمارستان نیز تقاضای زیادی دارد. استفاده از این تجهیزات میتواند شدت سرایت بیماری را کاهش دهد و هم به بهبود بیماران کمک کند.

از ماسک‌های معمولی گرفته تا ماسک‌های تنفسی و دستگاه های اکسیژن ساز یا کپسول اکسیژن برای درمان این بیماری لازم و ضروری هستند.

گفته میشود این ویروس نخستین بار در بازار حیوانات در چین شایع شده و اکنون در جهان به یک اپیدمی تبدیل شده است. بعد از چین، کشورهای کره جنوبی، ایران و ایتالیا بیشترین آسیب را در جهان داشته اند. به طور کلی کرونا ویروس خانواده بزرگی از ویروس ها است که میتواند افراد و حیوانات از جمله شتر، گربه و خفاش را درگیر کند. این ویروس در انسان باعث سرماخوردگی معمولی، ذات الریه و آسیب به حنجره میشود. همچنین میتواند سیستم عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار دهد.

برای مقابله با این ویروس و محافظت از خود در برابر آن نیاز به تجهیزات پزشکی همچون ماسک، دستکش، ضدعفونی کننده دست و دیگر تجهیزات می باشد. در این مطب به پرمصرف ترین این تجهیزات خواهیم پرداخت.

ماسک جراحی

از مراکز خرید تا ایستگاه های مترو، تمام افراد از ماسک های جراحی استفاده میکند. استفاده از انواع ماسک ها، ازابتدای شیوع ویروس کرونا، گسترش زیادی داشته و همچنان از مهمترین تجهیزات مصرفی برای مقابله و پیشگیری از ویروس کرونا است.

ماسک سه لایه جراحی یک وسیله پزشکی یکبار مصرف است که از انتقال عوامل عفونی بیماری توسط قطرات جلوگیری کند. استفاده از ماسک باید به شیوه درست انجام شود تا تاثیر خود را داشته باشد.

ماسک تنفسی یا N95

در حالیکه ممکن است ماسک های جراحی کارآمدی لازم را نداشته باشند، گفته میشود که ماسک های تخصصی تر مانند ماسک تنفسی N95 برای استفاده در پیشگیری از کرونا موثر است. ماسک تنفسی ضخیم تر از ماسک جراحی است و به راحتی روی صورت قرار میگیرد. همچنین برای جلوگیری از ورود ذرات معلق در هوا موثرتر عمل میکند.

استفاده صحیح از ماسک و قرار گرفتن کامل آن روی صورت میتواند تعداد بیشتری از ذرات معلق را فیلتر کند.

ماسک های مختلف برای همه افراد و به ویژه بیماران کرونایی ضروری است. به طور کلی ماسک در جلوگیری از ابتلا نقش موثری دارد و از تجهیزات لازم برای درمان کرونا در منزل به شمار میرود.

تب سنج

استفاده از تب سنج در دروان شیوع کرونا ضرورت زیادی دارد. زیرا یکی از علائم اولیه این بیماری تب بالا می باشد که با شناسایی و سنجش به موقع میتوان شروع به پایین آوردن تب و کاهش علائم بیماری نمود. تب بالای ۳۷.۵ درجه نشانه ابتلا به کرونا است.

این محصول از انواع مختلفی برخوردار است که بنا بر نیاز میتوان اقدام به تهیه کردن آنها نمود.

تب سنج جیوه ای : این تب سنج از انواع قدیمی این محصول است و برای استفاده باید داخل دهان بیمار قرار گیرد. امروزه این مدل منسوخ شده و استفاده زیادی ندارد.

تب سنح دیجیتال : این مدل مرسوم ترین نوع تب سنج های امروزی است و با دارا بودن نمایشگر LCD به راحتی دمای بدن را نشان میدهد. تب سنج دیجیتالی به راحتی با یک دکمه روشن و خاموش میشود.

این دستگاه با باتری کار میکند و برای سنجش تب نیاز به تماس با بدن دارد.

تب سنج مادون قرمز : برای استفاده از تب سنج کافی است آنرا کمی با فاصله از پیشانی نگه دارید. سپس اندازه تب روی نمایشگر مشخص خواهد شد. قیمت این مدل نسبت به سایر نمونه ها بالاتر است.

کپسول اکسیژن

زمانیکه اکسیژن خون بیماران کرونایی کاهش یابد نیاز به اکسیژن رسانی از طریق کپسول اکسیژن یا دستگاه های اکسیژن ساز را خواهند داشت. اگر میزان اکسیژن خون زیر ۹۳ درصد باشد، بیمار باید بستری شود.

اکسیژن درمانی در منزل برای بیماران کرونایی که میزان اکسیژن خون آنها به مرز خطر نرسیده میتواند به بهبود بیماری کمک کند.

دستگاه ونتیلاتور یا تنفس مصنوعی

از آغاز کرونا و باتوجه به تاثیر این بیماری بر دستگاه تنفسی، سازمان بهداشت جهانی خواستار مونتاژ دستگاه های تنفسی از جمله ونتیلاتورها شده است. استفاده از این دستگاه در منازل گسترش زیادی داشته و تجهیزات لازم برای درمان کرونا در منزل به شمار میرود.

استفاده از ونتیلاتورها کمک میکند تا بیمار در تمام طول شبانه روز اکسیژن را به میزان کافی دریافت کند. این دستگاه کار وارد کردن هوا را به دستگاه تنفسی انجام میدهد و سرعت و میزان اکسیژن دریافتی از آن قابل تنظیم است.

نبولایزرها

نبولایزر دستگاهی است که برای رساندن دارو به قسمت های مختلف دستگاه تنفسی از طریق استنشاق استفاده میشود. اغلب این دارو برای دوز بالای دارو مورد استفاده است و در مواقع اضطراری کاربرد دارد.

این دستگاه برای تزریق داروی اینترفرون بتا در ابتدای شیوع کرونا استفاده میشد. در کشور چین مصرف این دارو به کاهش علائم بیماری کمک زیادی کرده است. مصرف این دارو پروتئینی که برای مبارزه بدن با بیماری لازم است را تامین میکند.

نبولایزر این دارو را قابل استنشاق میکند. ابتدا دارو به صورت ذرات در هوا پخش میشود و سپس با استفاده از ماسک یا لوله دهانی وارد دستگاه تنفسی میگردد. البته نوع خاصی از این دارو برای بیماران مورد استفاده است.

پالس اکسیمتر

سازمان بهداشت جهانی تائید کرده اند که اکسیژن درمانی یک مداخله اصلی درمانی برای افراد مبتلا به کوئید ۱۹ بسیار موثر است. این امر باع شده است تا بیمارستان ها و کلینیک ها در سراسر جهان اقدام به استفاده از دستگاه های پالس اکسیمتر و سیستم اکسیژن پزشکی را افزایش دهند.

این دستگاه برای بیماران کرونایی و مراقبت بهتر از آنها در منزل کاربرد زیادی دارد. اندازه گیری اکسیژن خون به جلوگیری از وخیم شدن وضعیت بیمار کمک میکند. میزان طبیعی اکسیژن خون در زمان اندازه گیری یا دستگاه پالس اکسیمتر حدود ۹۷ درصد است.

اگر فرد بیماری زمینه ای ریوی داشته باشد این میزان به کمتر از ۹۰ درصد هم خواهد رسید. کاهش میزان اکسیژن خون منجر به آسیب به مغز و سایر اندام های حیاتی نیز خواهد شد. زیرا میزان اکسیژن دریافتی این اندام ها نیز کاهش می یابد.

این وسیله یکی از تجهیزات پزشکی خانگی است که ظاهری استوانه ای شکل داشته و حاوی گاز اکسیژن است.. در کپسول اکسیژن ، گاز اکسیژن تحت فشار بالا و با غلظت ۸۸% در یک کپسول فولادی یا آلومینیومی ذخیره می شود. کپسول های بزرگ اکسیژن برای استفاده در مراکز درمانی هستند ولی کپسول اکسیژن کوچک با جنس آلومینیومی برای حمل اکسیژن مورد نیاز بیمار در خارج از منزل، استفاده می شود. استفاده از اکسیژن موجب می شود تا بیمار به راحتی نفس بکشد، خواب بهتری داشته باشد و هوشیارتر باشد.

مانومتر اکسیژن

مانومتر اکسیژن یا همان رگلاتور اکسیژن در بالای کپسول اکسیژن نصب می شود و میزان جریان خروجی گاز اکسیژن از کپسول اکسیژن پزشکی را تنظیم می کند تا مقدار صحیحی از اکسیژن به بیمار برسد.

مانومتر اکسیژن معمولا از جنس برنج و آلومینیوم است تا در فشار های بالا ایمن ، بادوام و در عین حال سبک باشد. مانومتر های اکسیژن امکان اتصال به یک لیوان مرطوب کننده را داشته و اغلب نیز مجهز به یک لیوان مرطوب کننده هستند. گاز اکسیژن پس از خروج از مانومتر از این لیوان محتوی آب مقطر یا جوشیده عبور می کند تا هوای مرطوب و مطبوعی تحویل بیمار گردد.

انواع کپسول های اکسیژن در سایز های مختلف ۵/۲لیتری – ۵ لیتری – ۱۰ لیتری – ۲۰ لیتری – ۴۰ لیتری هستند.

کپسول اکسیژن چیست ؟

وسیله ای است برای رساندن اکسیژن به کسانی که دچار کمبود اکسیژن شده اند. افرادی که دچار بیماری های قلبی ، ریوی ، مسمومیت با گاز شده اند.

اجزای کپسول اکسیژن :

۱- کپسول اکسیژن : مخزنی استوانه ای شکل و حاوی اکسیژن .

۲ – مانومتر شامل :

• فشارسنج • شیر تنظیم کننده خودکار • جریان سنج • پیچ کنترل • شیشه محتوی آب مقطر

فشار سنج : نشان دهنده فشار گاز درون کپسول است.

شیر تنظیم کننده خودکار : فشار گاز درون کپسول را قبل از رسیدن به مانومتر کاهش می دهد.

جریان سنج : مقدار اکسیژن مصرف شده را بر حسب لیتر در دقیقه نشان می دهد.

فشار سنج : نشان دهنده فشار گاز درون کپسول است.

شیر تنظیم کننده خودکار : فشار گاز درون کپسول را قبل از رسیدن به مانومتر کاهش می دهد.

جریان سنج : مقدار اکسیژن مصرف شده را بر حسب لیتر در دقیقه نشان می دهد.

پیچ کنترل : به وسیله آن میزان اکسیژن را با توجه به جریان سنج می توان تنظیم کرد.

شیشه محتوی آب مقطر : برای مرطوب کردن اکسیژن به کار می رود.

نحوه نگهداری کپسول اکسیژن 

• کپسول اکسیژن دور از نورمستقیم آفتاب و حرارت قرارگیرد. • کپسول اکسیژن همیشه پر و آماده باشد. • کپسول اکسیژن در محل مناسب غیر از اتاق کار بهورز قرار داشته باشد تا از افتادن احتمالی آن جلوگیری شود. • برای جا به جایی کپسول اکسیژن از پایه چرخدار استفاده شود و در صورت نبودن ،به حالت دورانی حرکت داده شود. • برای تعویض کپسول اکسیژن از آچار مخصوص استفاده شود. • کپسول اکسیژن دور از نور مستقیم آفتاب و حرارت قرار گیرد. • در صورت عدم استفاده از کپسول، شیرفلکه آن را ببنید.

چرا در منزل به اکسیژن نیاز است ؟

اگر بیمار شما مشکل ریه دارد و به راحتی تنفس نمی کند بر اساس دستور پزشک نیاز است در منزل اکسیژن بگیرد.

اکسیژن به بیمار شما کمک می کند:

۱. بهتر نفس بکشد ۲. احساس بهتری داشته باشد و راحت بخوابد. ۳. هوشیارتر شود و درد کمتری حس کند.

مواردی را که شما زمان استفاده از اکسیژن در منزل باید بدانید:

• لوله بینی و ماسک را دو بار در هفته با آب و صابون بشوئید و خشک کنید. • زمان گرفتن اکسیژن بیمار احساس خشکی در دهان و بینی می کند بنابراین چند بار در روز دهان و بینی بیمار را با آب شستشو دهید. • مراقب باشید اگر لوله کانولا روی گوش بیمار است قرمز نشود. • اگر عقربه گیج اکسیژن باز شد و زیر Lit5 بود یعنی اکسیژن در کپسول نمی باشد و یا میزان اکسیژن کم است و باید دوباره پر شود.

اگر علائم زیر را مشاهده کردید سریع به پزشک و یا پرستار خود اطلاع دهید:

۱. اگر بیمار دچار سردرد شدید ، گیجی ،بی نظمی در تنفس شد. ۲. اگر بیمار احساس عصبی شدن نمود. ۳. اگر بیمار دچار سختی در تنفس شد. ۴. اگر لب ها و زیر ناخن های بیمار آبی شد

نکات استفاده از کپسول اکسیژن در منزل

نگهداری از کپسول حاوی اکسیژن بسیار اهمیت دارد. اکسیژن در برابر گرما و شعله به سرعت شعله ور می شود. کپسول اکسیژن خانگی را همیشه دور از حرارت و نور مستقیم خورشید قرار دهید. روشن کردن سیگار در اتاقی که کپسول حاوی اکسیژن نگهداری می شود، خطرناک است. جهت جلوگیری از ایجاد جرقه حتما کپسول را توسط پایه چرخدار، حرکت دهید کشیدن کپسول و افتادن آن خطراتی را به همراه دارد.

تفاوت کپسول اکسیژن با اکسیژن ساز چیست؟

شیوه تامین اکسیژن مورد نیاز در دستگاه اکسیژن ساز تفاوت زیادی با یک کپسول حاوی اکسیژن فشرده دارد. دستگاه اکسیژن ساز نیازی به ذخیره اکسیژن غلیظ شده ندارد. این دستگاه اکسیژن موجود در هوای محیط را مکیده و سپس پالایش و آماده سازی می کند.

اکسیژن تغلیظ شده توسط لوله های تنفسی و ماسک به بیمار انتقال داده می شود. این پروسه با خاموش شدن دستگاه به طور کامل متوقف می شود. بنابر این هنگامی که بیمار از اکسیژن ساز استفاده نمی کند، دستگاه خاموش می شود و پالایش و تغلیظ اکسیژن هم متوقف خواهد شد.

این در حالی است که اکسیژن تغلیظ شده در کپسول اکسیژن به صورت ذخیره وجود دارد. این کپسول ها نیاز به شارژ دارند ولی دستگاه اکسیژن ساز یک منبع تامین اکسیژن دائمی است یکی از مشکلات کپسول های اکسیژن این است که بسته به حجم آن ها بین ۳۰ دقیقه یا حداکثر ۲ ساعت ذخیره اکسیژن دارند و بعد از آن نیاز به شارژ مجدد دارند.

بنابراین برای بیمارانی که نیاز مداوم و طولانی به اکسیژن دارند مناسب نمی باشند. برای چنین بیمارانی استفاده از دستگاه اکسیژن ساز توصیه می شود که امکان تولید پیوسته اکسیژن با خلوص بالا را فراهم می کند. شرکت افراطب به کمک کارشناسان خود بهترین مشاوره را در خرید تجهیزات پزشکی بر اساس نیاز بیماران ارائه می دهد.

به طور کلی مراحل استفاده از کپسول اکسیژن به شرح زیر است:

۱. اجزای کپسول را چک کنید.

– مانومتر را چک کنید تا مطمئن شوید که گاز اکسیژن به میزان کافی وجود دارد. شرکت تأمین ‌کننده به شما می ‌گوید که چه زمانی باید کپسول اکسیژن خود را تعویض و پر کنید و یا آن ها کپسول اکسیژن شما را در یک برنامه منظم تحویل می‌گیرند و می ‌دهند. – سطح آب محفظه آب را بررسی کنید. در صورت پایین‌ تر بودن از سطح شاخص، آن را با آب استریل یا مقطر پر کنید. از شرکت در مورد زمان ‌های تعویض محفظه آب، لوله و کانولا یا ماسک برای جلوگیری از تجمع میکروب‌ها سوال کنید.

۲. لوله را وصل کنید.

– همان طور که قبلا آموزش دیده‌اید؛ لوله کانولا بینی یا ماسک را از محل مخصوص خود، به کپسول اکسیژن وصل کنید. – چک کنید که لوله خم یا مسدود نشده باشد.

۳. شیر فلکه را باز و میزان جریان اکسیژن را تنظیم کنید. – میزان جریان اکسیژن را به کمک رگولاتور، دقیقا مطابق با نظر پزشک تنظیم کنید.

۴. کانولا را در بینی یا ماسک خود قرار دهید. – با قراردادن کانولا در بینی یا ماسک بر روی صورت خود، به طور عادی از طریق بینی نفس بکشید. – اگر مطمئن نیستید که اکسیژن در کانولا جریان است، یک آزمایش ساده انجام دهید. کانولا را درون یک لیوان آب قرار دهید. اگر در آب حباب ایجاد شد، پس اکسیژن در جریان است.