تجهیزات پزشکی, تجهیزات پزشکی کلینیکی و بیمارستانی, تصویربرداری, دستگاه رادیولوژی

دستگاه رادیولوژی

دستگاه رادیولوژی

دستگاه رادیولوژی

دستگاه رادیولوژی | رادیولوژی آنالوگ | رادیولوژی دیجیتال

کلمه رادیولوژی از دو واژه رادیو (موج تابش) و لوژی (بیان) تشکیل شده است. دستگاه رادیولوژی دستگاهی است که به وسیله تابش اشعه و بدون مداخله مستقیم، تصاویر اعضای داخلی بدن را نمایش می دهد. اختراع اولین نمونه دستگاه رادیولوژی به سال ۱۸۹۷ میلادی باز می گردد.

البته دستگاه های رادیولوژی قدیمی به دلیل مضر بودن اشعه X مشکلات جدی را برای تکنسین های رادیولوژی ایجاد می کردند. انواع دستگاه های رادیولوژی پزشکان را قادر می‌سازند تا بیماری‌ها و آسیب ها را سریع تر و دقیق تر تشخیص دهند. این دستگاه از تجهیزات پزشکی بیمارستانی مورد استفاده در بیمارستان ها و کلینیک ها می باشد.

 

رادیولوژی چیست؟

رادیولوژی یکی از شاخه های علوم پزشکی است. علمی که در آن یک دستگاه، با استفاده از انرژی تابشی، جزئیات بدن را که برای چشم قابل مشاهده نیست، برای تشخیص و درمان تصویر برداری می کند. رادیولوژی بخشی است که بسیاری از بیماری ها در آن با کمک دستگاه های مختلف پزشکی تشخیص داده می شود.

پیش از اختراع دستگاه های رادیولوژی، پزشکان تنها با مرگ بیماران می توانستند ساختار و عملکرد اندام های داخلی بدن آنان را مورد معاینه قرار دهند. هدف از رادیولوژی تشخیص مشکلات داخلی، جلوگیری از ایجاد صدمه و درد است.

 

دستگاه رادیولوژی

دستگاه های مورد استفاده در رادیولوژی

• دستگاه هایی که با اشعه ایکس کار می کنند.

X-Ray: این دستگاه معمولاً در تشخیص بیماری های استخوان و ریه استفاده می شود.

ماموگرافی: این دستگاه اغلب در تشخیص بیماری های سینه استفاده می شود. همچنین بعد از ۴۰ سالگی به عنوان یک ابزار غربالگری از آن استفاده می شود.

تراکم سنجی استخوان: این دستگاه اغلب در تشخیص پوکی استخوان استفاده می شود. دستگاه، میزان تراکم استخوان در بیمار را اندازه گیری می کند.

توموگرافی کامپیوتریCT: برای تشخیص بیماری های کل بدن استفاده می شود.

آنژیوگرافی: برای تشخیص بیماری های عروقی استفاده می شود. درمان بیماری های عروقی نیز با دستگاه آنژیوگرافی انجام می شود. از تجهیزات مختلفی برای ورود به ورید استفاده می شود. سپس با داخل شدن داروها به داخل ورید، رگ قابل مشاهده است.

 

دستگاه رادیولوژی

• دستگاه هایی که با امواج صوتی کار می کنند.

سونوگرافی: متداول ترین وسیله پزشکی در درمان بیماری اندام های شکم است. همچنین دستگاه سونوگرافی در نظارت بر بارداری استفاده می شود و ضرری برای بیمار ندارد.

سونوگرافی داپلر رنگی: در تشخیص بیماری های عروقی استفاده می شود. همچنین به وسیله آن، خونرسانی بسیاری از اندام ها نیز ارزیابی می شود. از این سونوگرافی در بارداری نیز استفاده می شود.

 

• دستگاه هایی که با امواج فرکانس رادیویی کار می کنند.

MRI: این دستگاه، برای تشخیص بیماری های تمام ساختارهای بدن، به ویژه ساختارهای رباط های مغزی و عضلانی استفاده می شود. همچنین در بررسی اندام های شکم به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد.

 

نحوه عملکرد کلی دستگاه رادیولوژی

• پرتو ایکس ری اولیه

منبع اشعه ایکس لوله اشعه ایکس است. اشعه ایکس در یک منطقه بسیار کوچک در داخل لوله تشکیل می شود. از این مرحله، اشعه ایکس به فضا منحرف می شود. لوله اشعه ایکس توسط یک محفظه لوله سرب دار احاطه شده است.

قسمتی از اشعه ایکس پراکنده توسط محفظه لوله جذب می شود. اشعه ایکس ایجاد شده، از طریق شکافی به نام درگاه لوله از محفظه خارج می شود. تابشی که از لوله خارج می شود، تابش اولیه نامیده می شود.

به ناحیه مربعی اشعه ایکس که به بیمار و میز اشعه ایکس برخورد می کند، میدان تابش گفته می شود. یک خط خیالی در مرکز پرتوی اشعه ایکس و عمود بر محور طولانی لوله اشعه ایکس، اشعه مرکزی نامیده می شود. اشعه مرکزی در موقعیت یابی بیمار مهم است زیرا از این نقطه برای تراز کردن لوله اشعه ایکس با قسمت مورد نظر از بدن بیمار، استفاده می شود.

 

• عبور اشعه از بدن بیمار

طی قرار گرفتن در معرض رادیوگرافی، اشعه ایکس از لوله از طریق بیمار به گیرنده تصویر(IR) هدایت می شود. با عبور اشعه ایکس از بدن بیمار، برخی از آنها توسط بیمار جذب می شوند و برخی دیگر جذب نمی شوند. ساختارهای آناتومیک که دارای تراکم (جرم) بافتی بیشتری هستند، مانند استخوان ، تابش بیشتری نسبت به بافت کم چگال مانند عضله جذب می کنند.

این مرحله منجر به تابش الگویی با شدت متفاوت در پرتو اشعه ایکس از طرف بدن بیمار می شود. به این تابش، تابش باقی مانده یا تابش خروجی می گویند. این تابش در نهایت به IR منتقل می شود. اکنون IR شامل یک تصویر “دیده نشده” به نام تصویر نهفته است. این تصویر تا زمان پردازش در فسفرهای IR ذخیره می شود. در مرحله پردازش، تصویر پنهان به یک تصویر قابل مشاهده تبدیل خواهد شد.

 

• سیستم گیرنده تصویر

سیستم IR شامل یک کاست است که حاوی صفحه تصویربرداری فسفر است. امروزه در بخش رادیولوژی، IR بخشی از سیستم تصویربرداری دیجیتال است. این کاست حاوی صفحه ای با فسفرهای خاص است که تصویر اشعه ایکس را تا زمان پردازش ذخیره می کند. کاست از فسفرهای صفحه در برابر آسیب و آلودگی محافظت می کند. صفحات IR در اندازه های استاندارد ارائه می شوند.

دستگاه رادیولوژی

انواع دستگاه رادیولوژی

رادیولوژی (رادیوگرافی) انواع متفاوتی دارد. متداول ترین آن ها رادیوگرافی ساده است. در حال حاضر از نوع جدید رادیوگرافی به نام رادیوگرافی دیجیتالی هم استفاده می شود.

• رادیولوژی ساده یا آنالوگ

رادیولوژی های آنالوگ نسل قدیم دستگاه های رادیولوژی هستند که در کشورما همچنان در حال استفاده است.
در این سیستم ها از نظر ساختاری غالباً از قطعات آنالوگ استفاده شده است.
در سیستم های رادیولوژی آنالوگ اشعه پس تابش توسط تیوب و عبور از مقطع به کاست می رسد.
پس از رسیدن اشعه به کاست، تصویر در کاست ثبت می گردد.
در این سیستم ها برای ظهور تصویر، به تاریک خانه و دستگاه پروسسور نیاز است.
هر چند در سال های اخیر سیستم CR این کار را راحت تر کرده است و سرعت ظهور تصویر را بالاتر برده است.
سیستم CR سیستمی است که تصاویر آنالوگ ثبت شده بر روی کاست را به تصویر دیجیتال تبدیل می کنند.
در واقع سیستم CR به نوعی تصاویر رادیولوژی آنالوگ را به تصویر دیجیتال با کیفیت بسیار بالا تبدیل می کند.
تیوب های قدیمی آنالوگ عموماً با سیستم های دیجیتال بروز همخوانی ندارند و باید با همان سیستم آنالوگ به کار گرفته شوند.

• رادیولوژی دیجیتال

در این نوع رادیوگرافی تصویر تهیه شده به کامپیوتر فرستاده میشود و پزشک از روی صفحه مانیتور کامپیوتر تصویر را میبیند.
البته میتوان تصاویر را بر روی فیلم هم چاپ کرد.

تفاوت این روش با روش قدیمی، تفاوت در فیلم رادیوگرافیست. همان تفاوتی که در دوربین های جدید دیجیتال با دوربین های قدیمی وجود دارد.
در تصویربرداری دیجیتال بجای فیلم پلاستیکی از یک صفحه الکترونیکی با میلیون ها نیمه هادی کوچکِ حساس به اشعه ایکس استفاده میشود. تابش اشعه ایکس به نیمه هادی ها موجب ایجاد بار الکتریکی میشود.

هر کدام از نقاط مختلف صفحه یا پیکسل های آن میزان مشخص و متفاوتی از اشعه ایکس را دریافت کرده و برحسب میزان اشعه، بار الکتریکی تولیدی هم متفاوت است. این بارها جمع آوری شده و به کامپیوتر ارسال میشود تا در آنجا اطلاعات پیکسل ها در کنار هم قرار گرفته و تصویر تشکیل شود
یکی از مزایای مهم رادیوگرافی دیجیتال، توانایی پردازش تصاویر پس از ضبط آنهاست. در رادیوگرافی دیجیتال توانایی تغییر و بهینه سازی کنتراست از ارزش بسیار بالایی برخوردار است.

• شبکه ارتباطات

یکی دیگر از مزایای استفاده از تصاویر دیجیتال، توانایی انتقال آن ها از یک مکان به مکان دیگر بسیار سریع است. ارسال تصاویر رادیولوژی به دیگر مراکز درمانی در هر جای دنیا با استفاده از اینترنت امکان پذیر است.

• ذخیره سازی تصویر دیجیتال
• ذخیره سازی سریع و بازیابی
• فضای ذخیره فیزیکی کمتر مورد نیاز است
• قابلیت کپی و کپی بدون افت کیفیت تصویر
• امکان تنظیم تصاویر (توانایی زوم، مقایسه تصاویر متعدد، سایه روشن، نشانه گذاری جهت گزارش دقیق تر)
• سرعت بالای تهیه تصویر
• کاهش هزینه
• تهیه آرشیو تصاویر و فیلم با سهولت بیشتر
• دسترسی آسان رادیولوژیست به تصاویر به محض انجام رادیولوژی
• امکان گرفتن تصاویر با کیفیت بهتر
• نگهداری تمامی تصویربرداری ها همانند رادیولوژی ساده، سونوگرافی ها و …
• درصد خطایی بسیار پایین تر
اجزای عملکردی رادیوگرافی دیجیتال
رادیولوژی دیجیتال توسط یک سیستم شامل اجزای عملکردی زیر انجام می شود:
• گیرنده تصویر دیجیتال
• واحد پردازش تصویر دیجیتال
• یک سیستم مدیریت تصویر
• دستگاه های تصویر و ذخیره سازی داده ها
• رابط کاربری به یک سیستم اطلاعاتی بیمار
نواع روشهای رادیوگرافی دیجیتال
• رادیوگرافی دیجیتال غیر مستقیم (Indirect Digital Radiography)
• رادیوگرافی دیجیتال مستقیم ( Direct Digital Radiography DDR)

موارد استفاده از دستگاه رادیولوژی

دستگاه های رادیولوژی در انواع خود، شکل و موقعیت اندام ها، بافت های نرم و استخوان ها را به وضوح نشان می دهند. به علاوه، معاینات رادیولوژی در تشخیص افتراقی کیست ساده و تومور جامد به پزشکان کمک می کند .بنابراین دستگاه رادیولوژی با ایجاد تصاویر دقیق، در ارزیابی شیوع سرطان ها کمک می کند. علاوه بر سرطان، انواع دستگاه رادیولوژی تشخیص زود هنگام و دقیق بسیاری از بیماری ها را فراهم می کند. دستگاه رادیولوژی طی سال ها، به پزشکان کمک کرده است تا جان بسیاری از بیماران را نجات دهند. زیرا در صورت تشخیص زود هنگام، بیماری ها بهتر درمان می شوند.

شما می توانید برای مشاوره و خرید انواع دستگاه رادیولوژی آنالوگ و دیجیتال برای مراکز درمانی با مشاوران شرکت افراطب در تمامی ساعت شبانه روز به صورت ۲۴ ساعته در تماس باشید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *